Jakie są podstawowe zasady prawa pracy?

26.10.2019

Jakie są podstawowe zasady prawa pracy?

Znajomość podstawowych przepisów prawnych, dotyczących prawa pracy, jest bardzo przydatna. Nigdy nie jesteśmy w stanie przewidzieć, co się wydarzy w naszym życiu zawodowym, dlatego warto przygotować się na wszelkie ewentualności. Zasady prawa pracy określone są w kodeksie pracy i dotyczą zarówno zatrudniających, jaki i zatrudnionych.

Zasady prawa pracy - jaki obowiązuje podział w 2019 roku?

Podział przepisów dotyczących zasad prawa pracy ujęto w piętnastu działach. Poniżej znajduje się wykaz pierwszych sześciu:

  • Dział I - Przepisy ogólne.
  • Dział II - Stosunek pracy.
  • Dział III - Wynagrodzenie za pracę i inne świadczenia.
  • Dział IV - Obowiązki pracodawcy i pracownika.
  • Dział V - Odpowiedzialność materialna pracowników.
  • Dział VI - Czas pracy.

Pozostałe dotyczą zagadnień związanych z urlopami pracowniczymi, bezpieczeństwem i higieną pracy, przedstawianiem i rozpatrywaniem roszczeń, zatrudnianiem nieletnich czy odpowiedzialnością za wykroczenia skierowane przeciwko pracownikom, a także układami zbiorowymi pracy.

Powyższy podział gwarantuje sprawne poruszanie się po obszarze wiedzy, który aktualnie nas interesuje. Nazwy poszczególnych działów wskazują na zakres przepisów, jakie się w nim zawierają. Kodeks jest na bieżąco aktualizowany, ponieważ ten zakres gospodarki wolnorynkowej, często ulega zmianom. Zmiany te są konsekwencją decyzji rządowych, dążących do ulepszenia zasad prawa pracy. Tym samym mających na zamiarze polepszenie sytuacji pracodawców i pracowników. Przejrzystość przepisów gwarantuje zminimalizowanie wyzysku, czarnej strefy czy niepotrzebnych batalii sądowych.

Zasady prawa pracy - czego dotyczą przepisy prawa pracy?

Wstępną odpowiedź na to pytanie można uzyskać analizując tytuły działów, określających zasady prawa. Przepisy prawa pracy dotyczą ram funkcjonowania, w jakich poruszać muszą się pracownicy oraz pracodawcy. Znajomość zasad prawa pracy pozwala na dbałość o interesy własne oraz nieprzekraczanie granic należnych innym ludziom. Reasumując, przepisy te ujmują zasady stosunku pracy, obligujące podmioty gospodarcze do konkretnego postępowania. Każdy dział to kilka rozdziałów, podzielonych na artykuły, opisujące konkretne przypadki postępowania w tym obszarze.

Zasady prawa – jakie są podstawowe zasady prawa pracy?

Podstawowe zasady prawa pracy, zawarte są w dziale o przepisach ogólnych, w rozdziale drugim i określają podstawowe zasady stosunku pracy. Poniżej znajduje się treść każdej z tych zasad prawa pracy:

Artykuł 10 wskazuje na dowolność wyboru pracy przez jednostkę. Nikt nie może zabronić wykonywania zajęcia, które wybierzemy, chyba że wybór ten jest przypadkiem określonym w ustawie. Dowiadujemy się z niego także, że Państwo ustala wysokość płacy minimalnej i wszelkie jego działania dążą do polepszenia zatrudnienia w szeroko rozumianym znaczeniu.

Artykuł 11 dotyczy zagadnień związanych z dyskryminacją, poszanowaniem i godnością pracowników:

  • Możliwe jest ustalenie warunków współpracy w ramach zatrudnienia z pominięciem wybranych zasad prawa pracy, jeżeli wolę taką wykazują obie strony ustaleń i zgodnie to oświadczają.
  • Ponadto pracodawca winien szanować godność i inne przymioty pracownika.
  • Pracodawca ma także obowiązek na równi traktować taką samą pracę, wykonywaną przez różne osoby. Przykładem jest tutaj wynagrodzenie kobiet i mężczyzn wykonujących taką samą pracę.
  • Niedopuszczalne jest dyskryminowanie osób ze względu na jakiekolwiek różnice, niezależnie czy wynikają one z niepełnosprawności, płci, narodowości czy orientacji seksualnej.

Artykuł 12 uchylono

Artykuł 13 wskazuje, że każdy zatrudniony ma prawo godnego wynagrodzenia za swoją pracę. Warunki wynagrodzenia muszą się zamykać w ramach polityki państwa oraz zasad prawa pracy.

Artykuł 14 gwarantuje każdemu pracownikowi prawo do wypoczynku, szczegółowo opisane w przepisach dotyczących czasu pracy, dniach wolnych oraz urlopach wypoczynkowych.

Artykuł 15 przedstawia konieczność pracodawcy do zapewnienia pracownikom stanowisk zgodnych z przepisami bhp.

Artykuł 16 i 17 zwraca uwagę na potrzeby i rozwój pracowników:

  • Pracodawca winien, w miarę możliwości, zaspokajać potrzeby pracowników w zakresie socjalnym, kulturalnym czy bytowym.
  • Obowiązkiem pracodawcy jest także ułatwienie podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez pracowników.

Artykuł 18 dotyczy sytuacji nieważności stosunku pracy i obrony praw:

  • Zastrzega, że stosunek pracy zawarty na innych zasadach niż opisuje kodeks pracy, nie może być mniej korzystny dla pracownika, niż określają to przepisy prawa pracy. W innym przypadku taki stosunek pracy uznaje się za nieważny.
  • Stosunek pracy ulega nieważności także w momencie naruszenia zasad równego traktowania. W takich sytuacjach niezwłocznie należy zastosować odpowiednie przepisy prawa pracy, zawarte w kodeksie pracy.
  • Artykuł zastrzega także, że pracownicy oraz pracodawcy mają prawo do tworzenia organizacji, broniących ich praw a tworzonych w oparciu o odpowiednie ustawy.
  • Pracodawcy są zobligowani do stworzenia odpowiednich warunków dla powyższych działań pracowników.
  • Ponadto pracownicy mogą uczestniczyć w zarządzaniu zakładem pracy w oparciu o odrębne przepisy.

Powyższy zbiór zasad, jakimi powinny się kierować osoby będące w stosunku pracy, stwarza warunki przyjazne dla obu stron. Gwarantują one bezpieczeństwo i hamują wyzysk ludzi.

Wstecz